H Δ/νση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης στα πλαίσια του ΕΣΠΑ 2014-2020 υλοποιεί το έργο με τίτλο «ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΤΙΡΙΑΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ ΤΩΝ ΜΑΒΕ – ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΧΥΤΑΜ».
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Μετά την ηχηρή δικαίωση της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας απο το Συμβούλιο της Επικρατείας για τα επικίνδυνα απόβλητα, ήρθε η Κοινή Υπουργική Απόφαση (1.11.2016), με την οποία εγκρίθηκε η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του σχεδίου Αναθεώρησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ).
Ολοκληρώθηκε η διαδικασία ανάθεσης της γ’ φάσης του έργου αποκατάστασης των ΜΑΒΕ και υπογράφτηκε από τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας Θ. Καρυπίδη η σύμβαση υλοποίησης, ενώ έγινε η πρώτη εκταμίευση, ύψους 600.000 ευρώ, απο το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ–ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2007-2013 (ΕΠΠΕΡΑΑ)» στο οποίο το έργο είναι ενταγμένο με συνολικό προϋπολογισμό 17 εκ. και συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από Εθνικούς Πόρους.
Σύμφωνα με απόφαση της Γ.Γ. του ΥΠΕΚΑ Νάντιας Γιαννακοπούλου εγκρίθηκε η Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΤΕΠΕΜ) για την κατασκευή τριών νέων κυψελών εντός του υφιστάµενου Χώρου ∆ιαχείρισης Βιοµηχανικών Αποβλήτων (Χ∆ΒΑ) σε λιγνιτωρυχείο της ∆ΕΗ Α.Ε. στο Ορυχείο Καρδιάς, για τον οποίο έχει εκδοθεί η ΚΥΑ Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων 124528/7.5.2004. Η συνολική χωρητικότητα των τριών νέων κυψελών θα είναι 94.200m3.
κλικ για να δείτε όλο το άρθρο από το kozan.gr...
Με στόχο την εξαγωγή τεχνογνωσίας σε θέματα αποκατάστασης εδαφών, λόγω εξόρυξης και επεξεργασίας αμιάντου, πραγματοποιείται -σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής- επίσκεψη αντιπροσωπείας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Νότιας Κορέας, τη Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου 2011, στους χώρους των Μεταλλείων Αμιάντου Βόρειας Ελλάδας (ΜΑΒΕ), στο Ζιδάνι Κοζάνης.
Την αποστολή θα υποδεχθεί στο Γραφείο του, στις 9:00 το πρωί, ο Αντιπεριφερειάρχης Κοζάνης Γιάννης Σόκουτης και στη συνέχεια θα ακολουθήσει στην αίθουσα του πρώην Νομαρχιακού Συμβουλίου Κοζάνης, παρουσίαση του έργου που αφορά στην αποκατάσταση του χώρου αποθέσεων των Μ.Α.Β.Ε. και στην εξυγίανση των μηχανολογικών και κτιριακών εγκαταστάσεων, όπως επίσης στο πιλοτικό έργο LIFE.
Ήδη έχει υλοποιηθεί το πιλοτικό πρόγραμμα LIFE (χρήση μεταλλείου αμιάντου ΜΑΒΕ ως περιοχή διάθεσης αποβλήτων αμιάντου), προϋπολογισμού 4,3 εκ. € και η α’ φάση του έργου (αποκατάσταση των αποθέσεων των ΜΑΒΕ), προϋπολογισμού 6,2 εκ. €. Με το έργο αυτό αποκαταστάθηκε σημαντικό τμήμα των αποθέσεων (40%).
Σήμερα υλοποιείται η β’ φάση του έργου (ολοκλήρωση έργου αποκατάστασης αποθέσεων και μεταλλείου των ΜΑΒΕ), προϋπολογισμού 14εκ. €. Το έργο αυτό περιλαμβάνει το υπόλοιπο των αποθέσεων, το μεταλλείο και τις οριζόντιες επιφάνειες. Τόσο η α’ όσο και η β’ φάση του έργου χρηματοδοτούνται από το ΕΠΠΕΡΑΑ (Ταμείο Συνοχής).
Τέλος, εκπονείται η μελέτη για την εξυγίανση και τον ενταφιασμό των κτιριακών εγκαταστάσεων, προεκτιμώμενου προϋπολογισμού 35 εκ. €.
Στη συνέχεια η αποστολή θα μεταβεί στους χώρους των Μ.Α.Β.Ε., ενώ το απόγευμα της ίδιας μέρας θα γίνει δεκτή από τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας Γιώργο Δακή.
Τη σύμβαση για τη Βʼ φάση αποκατάστασης των αποθέσεων στα πρώην Μεταλλεία Αμιάντου στο Ζιδάνι Κοζάνης υπέγραψε την Δευτέρα 21 Ιουνίου 2010, ο Νομάρχης Κοζάνης Γιώργος Δακής. Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 14,15 εκ. είναι ενταγμένο στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» - ΕΠΠΕΡΑΑ 2007–2013, του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής και έχει συμβατικό χρόνο υλοποίησης 41 μήνες.
Η Βʼ φάση περιλαμβάνει:
• Τη δημιουργία βαθμίδων στις υπόλοιπες αποθέσεις των «ΜΑΒΕ» (εκσκαφές συνολικού όγκου 2.200.000 κυβικών μέτρων).
• Τις διαμορφώσεις των μεταλλείων και των οριζόντιων επιφανειών (έκτασης 420 στρεμμάτων).
• Τα έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας.
• Τη διάστρωση της φυτικής γης (συνολικού όγκου 350.000 κυβικών μέτρων).
• Τη φυτοτεχνική αποκατάσταση των εδαφών (με τη φύτευση, 360.000 δενδρυλλίων και 150.000 μοσχευμάτων).
• Την εγκατάσταση αυτόματου αρδευτικού δικτύου (μήκους 430 χιλιόμετρων).
Εξάλλου, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης σε συνεργασία με την ΑΝΚΟ και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» εκπονεί τη μελέτη για την Γʼ φάση του έργου που περιλαμβάνει την αποκατάσταση του συνόλου των ρυπασμένων κτιριακών εγκαταστάσεων των πρώην «ΜΑΒΕ» συμβάλλοντας αφενός στον εθνικό στόχο της ορθολογικής διαχείρισης των αμιαντούχων υλικών και αφετέρου στην απόδοση στην τοπική κοινωνία πλήρως αποκαταστημένης της περιοχής των πρώην «ΜΑΒΕ».
Δεκαοχτώμισι (18,5) εκατομμύρια ευρώ διατίθενται για την ολοκλήρωση της αποκατάστασης του μεταλλείου των πρώην ΜΑΒΕ από το ΕΠΠΕΡ με χθεσινή Απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιά. Το έργο περιλαμβάνει τη Β’ φάση της αποκατάστασης των αποθέσεων καθώς και την καθαίρεση και τον ενταφιασμό των κτηριακών εγκαταστάσεων. Αναλυτικότερα στη μελέτη, που ήδη έχει εκπονηθεί, περιλαμβάνονται οι παρακάτω εργασίες:
· Ολοκλήρωση της αποκατάστασης των αποθέσεων του εργοστασίου (τμήμα Β’), καθώς και των υπόλοιπων αποθέσεων μέχρι αυτών του μεταλλείου (τμήμα Γ’).
· Υδραυλικά έργα στράγγισης των όμβριων νερών που συγκεντρώνονται στο υφιστάμενο στα Ανατολικά ρέμα, σύμφωνα με την υδρολογική μελέτη της λεκάνης αυτής. Τα έργα αυτά θα προστατεύουν από την διάβρωση τα διαμορφωμένα στο ανατολικό τμήμα με βαθμίδες πρανή.
· Διαμορφώσεις και τα έργα αποκατάστασης των παταριών του μεταλλείου (τμήμα Δ’) και εξωτερικών οριζόντιων επιφανειών στο κύριο εργοταξιακό χώρο των ΜΑΒΕ.
· Φυτοτεχνική αποκατάσταση όλων των παραπάνω διαμορφωμένων τμημάτων, με εφαρμογή πρόσθετων αντιδιαβρωτικών μέτρων σε πρανή φύτευσης.
· Ιδιαίτερο σχεδιασμό των βαθμίδων για αντιδιαβρωτική προστασία των πρανών και την δυνατότητα πρόσβασης σε όλους τους χώρους φύτευσης με ράμπες σύνδεσης.
· Εγκατάσταση αυτόματου αρδευτικού δικτύου σε όλους τους χώρους φύτευσης.
· Καθαίρεση και ενταφιασμός των κτηριακών εγκαταστάσεων.
Όπως είναι γνωστό, η συνολική έκταση του μεταλλείου των πρώην ΜΑΒΕ 4.150 στρεμμάτων με την τελευταία απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου περιέρχεται στην ιδιοκτησία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κοζάνης έναντι ενός (1) ευρώ από την έως τώρα ιδιοκτήτρια Τράπεζα Πειραιώς. Έτσι η συνολική έκταση και οι επενδύσεις σ’ αυτήν, που θα φτάσουν τα 30 εκ. ευρώ, θα είναι ιδιοκτησία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κοζάνης, δηλαδή της τοπικής κοινωνίας. Αυτό αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία προσωπικά του Νομάρχη Κοζάνης Γιώργου Δακή, ο οποίος χειρίστηκε το όλο θέμα με το αίσιο αυτό αποτέλεσμα.
Με την χθεσινή απόφαση του κ. Σουφλιά ένα ακόμα μεγάλο έργο δρομολογείται στο Νομό Κοζάνης, η δημοπράτηση του οποίου υπολογίζεται να γίνει εντός του φθινοπώρου και η έναρξη των εργασιών την άνοιξη του επόμενου έτους.
Αναδημοσίευση: Εφ. Καθημερινή, του Θαναση Tσιγγανα, 2/8/09
Ενα βουνό από χώμα, συνολικά 435.000 δένδρα και θάμνοι, 430 χιλιόμετρα αρδευτικού δικτύου, δεκάδες σκαπτικά - χωματουργικά μηχανήματα, εκατοντάδες χιλιάδες εργατοώρες, ειδικές μελέτες και περισσότερα από 30 εκατομμύρια ευρώ συναποτελούν την «ταυτότητα» του μεγαλύτερου έργου περιβαλλοντικής αποκατάστασης που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Ολο το εγχείρημα μπορεί να συνοψιστεί στη φράση «ένα βουνό ξαναγεννιέται».
Σε μια χώρα όπου το περιβάλλον δεν βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων της πολιτείας, τα μεγάλης κλίμακας έργα που εκτελούνται από το 2007 σε έκταση 4.144 στρεμμάτων των Μεταλλείων Αμιάντου Βορείου Ελλάδος (ΜΑΒΕ) στο Ζιδάνι της Κοζάνης, για την οριστική εξάλειψη της απειλής των καρκινογόνων υλικών και την αποκατάσταση των πληγών που άφησε η επί 18 χρόνια εξόρυξη αμιάντου, σηματοδοτούν ελπίδα. Το εργοστάσιο της ΜΑΒΕ έκλεισε οριστικά τον Μάρτιο του 2000, λόγω της κατακραυγής που υπήρξε παγκοσμίως για τα προϊόντα αμιάντου.Δέντρα, θάμνοι και σπόροι φυτεύτηκαν στο καθαρό χώμα πάνω από την γκρίζα σκόνηπου άφησαν πίσω τους τα Μεταλλεία Αμιάντου
«Οικολογική χειροβομβίδα»
Η επικινδυνότητα του αμιάντου για την πρόκληση καρκίνου, του προσέδωσε τον χαρακτηρισμό του «σιωπηλού δολοφόνου» (οι συνέπειές του εκδηλώνονται χρόνια μετά) και τον κατέστησε βιομηχανικό υλικό υπό διωγμόν με αποτέλεσμα όλες οι ανεπτυγμένες χώρες να διακόψουν την εξόρυξή του. Στο διάστημα λειτουργίας των ΜΑΒΕ εξορύχθηκαν 70.000.000 τόνοι μεταλλεύματος (σερπεντινίτης) με χρήση εκρηκτικών υλών. Οι εκρήξεις αυτές απελευθέρωσαν μεγάλες ποσότητες ινών αμιάντου στην ατμόσφαιρα που διασκορπίστηκαν στην περιοχή. Παράχθηκαν 1.000.000 τόνοι αμιάντου, ενώ οι υπόλοιποι 69.000.000 τόνοι παρέμειναν εκεί ως στείρα υλικά. Οι αποθέσεις καταλαμβάνουν 740 στρέμματα, σχηματίζοντας τεράστιους σωρούς που είναι ορατοί από απόσταση, καθώς το ύψος τους φτάνει τα 180 μέτρα.
Στο Ζιδάνι της Κοζάνης, οι εγκαταστάσεις που εγκαταλείφθηκαν μετά το κλείσιμο της εταιρείας χαρακτηρίστηκαν από ειδικούς επιστήμονες «οικολογική χειροβομβίδα», που λόγω των αυστηρών οδηγιών της Ε.Ε. έπρεπε να εξουδετερωθεί το ταχύτερο.
«Ο βασικότερος λόγος που επέβαλε την άμεση αποκατάσταση και εξυγίανση των Μεταλλείων Αμιάντου Βορείου Ελλάδος ήταν ο κίνδυνος της διασποράς των καρκινογόνων ινών στην ευρύτερη περιοχή με τον αέρα και τις βροχές, αλλά και η προστασία του υδάτινου οικοσυστήματος (Αλιάκμονας ποταμός και λίμνη Πολυφύτου) που τροφοδοτούν τα δίκτυα άρδευσης δεκάδων χωριών και το δίκτυο ύδρευσης του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης», ανέφερε στην «Κ» ο νομάρχης Κοζάνης κ. Γιώργος Δακής.
Η νομαρχία Κοζάνης προχώρησε σ’ ένα πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα σχέδιο αποκατάστασης και εξυγίανσης των αποθέσεων του μεταλλείου και του εργοστασίου επεξεργασίας, των βοηθητικών χώρων και του περιβάλλοντος χώρου. Μέχρι τώρα έχουν ολοκληρωθεί δύο προγράμματα αποκατάστασης και εξυγίανσης από το ΕΠΠΕΡ (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον) και το κοινοτικό πρόγραμμα LIFE, συνολικού ύψους 10,5 εκατ. ευρώ, έχοντας «εξυγιάνει» περισσότερα από 300 στρέμματα.
Μέσω του προγράμματος LIFE, η Γερμανική Εταιρεία Von Lieberman, με εξειδίκευση σε έργα αποκατάστασης περιβάλλοντος, μετέφερε τεχνογνωσία για την αντιμετώπιση των υπολειμμάτων αμιάντου στα μεταλλεία και στο εργοστάσιο. Συνολικά συγκεντρώθηκαν 112 τόνοι ινών αμιάντου, που κατέληξαν σε ειδικό ΧΥΤΑΜ (Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων Αμιάντου) που λειτούργησε στον χώρο.
Αλλαξε θέση το βουνό
Τα 69 εκατ. τόνοι αποθέσεων από την επεξεργασία αμιάντου είχαν δημιουργήσει ένα αλλόκοτο βουνό γκρίζας σκόνης, όμοιο με σεληνιακό τοπίο. Ουσιαστικά λένε οι μελετητές, «η πολυετής εξόρυξη και επεξεργασία του μεταλλεύματος είχε αποτέλεσμα να μετακινηθεί ένα βουνό χώματος σε απόσταση 1 - 2 χιλιομέτρων από το σημείο που είχαν βρεθεί οι φλέβες του μεταλλεύματος. Για να δημιουργήσουμε τις βαθμίδες στα πρανή, τα έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας, μετακινήσαμε 3 εκατ. κυβικά μέτρα στείρων υλικών», ανέφερε στην «Κ» ο υπεύθυνος μελετών αποκατάστασης των ΜΑΒΕ, κ. Τηλέμαχος Σκοτιδάκης, πάνω στα οποία στρώθηκαν 145.000 κυβικά μέτρα «καθαρού» χώματος.
Η φυσική αποκατάσταση, αποτέλεσμα μελέτης ομάδας δασολόγων του τμήματος Δασοπονίας του ΑΠΘ, έγινε σε αυτή τη φάση με 75.000 δένδρα και θάμνους (πεύκα, ψευδοακακίες κ.ά.), 130.000 μοσχεύματα και τεράστιες ποσότητες με μείγματα σπόρων που σκορπίστηκαν στις κατασκευασμένες αναβαθμίδες και σήμερα το τεχνητό βουνό έχει πλέον πρασινίσει.
Οι εργοστασιακές αποθέσεις αποτελούν το 40% του συνόλου των αποθέσεων στον χώρο, ανέφερε ο ίδιος, και ο επόμενος στόχος αποκατάστασης είναι οι αποθέσεις του μεταλλείου, η εξυγίανση των κτιριακών εγκαταστάσεων (το κυρίως συγκρότημα είναι ύψους 38 μέτρων) και του περιβάλλοντος χώρου.
Οι επόμενοι στόχοι
Στο υπό ένταξη πρόγραμμα ΕΠΠΕΡ - Αειφόρος Ανάπτυξη είναι η αποκατάσταση του μεταλλείου και των γύρω εδαφών (αναβαθμίδες, δενδοφυτεύσεις, μεταφορά χωμάτων, δικτύου αρδευσης κ.τ.λ.) συνολικού προϋπολογισμού 14 εκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των μελετητών, μέσα σε δύο χρόνια από την δημοπράτησή τους, τα έργα μπορούν να ολοκληρωθούν.
«Ορφανό» από χρηματοδότηση είναι μόνο το τμήμα της αποκατάστασης που αφορά τις κτιριακές εγκαταστάσεις, έργο ιδιαίτερα δυσκολο και δαπανηρό. Η Αναπτυξιακή Εταιρεία Κοζάνης έχει θέσει στο τραπέζι έξι διαφορετικές προτάσεις η μία εκ των οποίων προβλέπει «καθαίρεση των εγκαταστάσεων και υγειονομική ταφή προϊόντων στο ισόγειο του εργοστασίου παραγωγής» κόστους 4 - 7 εκατομμυρίων ευρώ και χρόνο ολοκλήρωσης το 2014, θάβοντας μια για πάντα «την τελευταία και μεγαλύτερη μονάδα εξόρυξης και επεξεργασίας αμιάντου της Ευρώπης», επιστρέφοντας έτσι το πράσινο τοπίο στον χάρτη της περιοχής, μαζί με... ένα βουνό.
Η επικείμενη συνεδρίαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου για την απόκτηση της έκτασης των ΜΑΒΕ, στο Δήμο Καμβουνίων, του μεγαλύτερου ορυχείου αμιάντου είναι σίγουρα μία θετική εξέλιξη. Και αυτό διότι στην περιοχή γίνονται συνεχόμενες επενδύσεις περιβαλλοντικής αποκατάστασης, δεδομένου ότι ο αμίαντος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο υλικό. Μέσω του προγράμματος LIFE έγιναν οι μετρήσεις στην περιοχή και δημιουργήθηκε ένας Χώρος Υγειονομικής Ταφής Αμιάντου. Μέσω του προγράμματος ΕΠΠΕΡ πραγματοποιήθηκε η φύτεψη των πρανών. Επενδύσεις άνω των 10 εκ ευρώ. Αναμφισβήτητα είναι σεβασμός στο δημόσιο χρήμα που δαπανήθηκε και η απόκτηση του από το φορέα που κατά κύριο λόγο φρόντισε για την εξάλειψη, κατά το δυνατόν, αυτής της "πειβαλλοντικής" βόμβας. Πάντως στο http://www.asbestmine.org/ μπορείτε να δείτε και ένα οργανωμένο δικτυακό τόπο με τις μελέτες και τις ενέργειες που προέκυψαν από το πρόγραμμα LIFE.
Συνεδρίαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου Κοζάνης θα πραγματοποιηθεί στις 13-7-2009, ημέρα Δευτέρα και ώρα 19:00 στην αίθουσα συνεδριάσεων του Νομαρχιακού Συμβουλίου στο νομαρχιακό κατάστημα με θέμα: Λήψη απόφασης για μεταβίβαση κατά κυριότητα με αγοραπωλησία έναντι συμβολικού τιμήματος στη Ν.Α. Κοζάνης των εκτάσεων ΜΑΒΕ Α.Ε. – ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΜΙΑΝΤΟΣ Α.Ε. και εξουσιοδότηση του Νομάρχη Κοζάνης, για τις υπογραφές.
